E-norm
Tuinbouw en normen. We zijn er groot mee geworden. De AA-uniformiteit heeft ons ver gebracht. En tegelijk: diversiteit is het beste wat de tuinbouw kan overkomen.
Normen
De norm van het Hoogheemraadschap, de stikstof-norm, de Nitraatnorm uit de KDW. Dat gaat veelal over ratio. Ik wil hier een nieuwe norm introduceren. Een E-Norm. Die heeft enorme impact. De norm van de ‘de menselijke maat’. Oftewel: De Emphatie-Norm. Op deze norm vindt een enorme normvervaging plaats. We zijn deze norm zelfs steeds vaker kwijt. Kijk naar de norm van de toeslagen-affaire of de norm van de PAS-melders. Mensen die te goeder trouw handelen halen bakzeil in juridische procedures. Met een onduidelijke toekomst tot gevolg.
Eerst normeren we. Daarna hebben we een toetsing bij de rechter nodig om juridisch gedekt te zijn. Daardoor zitten we in de stikstofshit. En daarmee vergeten we om ook echt te luisteren. De E-norm gaat over ‘wat betekent dit voor deze mensen, voor hun dagelijks leven? En vaak ook hun waardigheid?’
Gebrek aan empathisch vermogen
Vaak ontbreekt het leiders aan empathisch vermogen. Empathie is meer dan meeleven. Het is invoelen. Het vermogen om in de schoenen van een ander te staan. Om te begrijpen wat iemand drijft, waar angsten en verlangens zitten, en waarom gedrag ontstaat. Niet om te pleasen, maar om écht te kunnen verbinden en recht te doen aan de complexiteit van menselijke situaties.
In tuinbouwdiscussies zien we hetzelfde patroon. Technocratische plannen, generieke meetmodellen, maar nauwelijks aansluiting op het gevoel van tuinders. Voor hen gaat het niet alleen over normen, maar over generaties werk, toekomstperspectief en bestaansrecht. Als je dát niet begrijpt, voer je geen gesprek—je duwt beleid over mensen heen. Dat werkt niet en dat wéét iedereen, diep van binnen. De wil om elkaar te begrijpen, werkt overigens twee kanten op. “Die mensen achter Haagse bureaus, die snappen er niets van.” Empathie, inleven en invoelen; het moet je ook gegund worden.
Empathisch leiderschap en oprechte verbinding is geen soft skill. Het is een strategische vaardigheid die vertrouwen opbouwt, weerstand verlaagt en samenwerking versnelt. Het is het verschil tussen leiding geven aan mensen of leiding nemen met mensen.
High Five voor de E-norm – handvest voor leiders:
Vijf manieren om empathisch te handelen in je (persoonlijk) leiderschap:
-
Luister zonder oordeel - Laat je mening even achterwege. Stel vragen. Hoor wat er gezegd wordt—en wat niet.
- Ken de context - Verdiep je in de leefwereld van je team, je klanten of je stakeholders. Wat zijn hun zorgen, hun waarden, hun grenzen?
- Toon erkenning, geen medelijden - Erken die waarden en zorgen. Wat niet wil zeggen dat je er altijd aan kunt voldoen. Je hoeft het niet op te lossen. Soms is “ik snap dat dit lastig is” al genoeg om verbinding te maken.
- Vertaal beleid naar beleving - Denk door: hoe komt dit besluit aan bij de ander? Wat verandert er in zijn of haar werk of ondernemersplan?
- Wees benaderbaar - Laat zien dat je zelf ook leert, twijfelt, zoekt. Kwetsbaarheid opent de deur naar vertrouwen.
Enorme impact
Begrijp eerst, voordat je begrepen wil worden en verbind je met de zorgen en dromen van je stakeholders of relaties. Inleven is wat anders dan meeleven. En is je (morele) stip op de horizon scherp, dan begrijpt iedereen dat je met noordenwind anders laveert dan met westenwind.
Als leider hoef je niet overal een antwoord op te hebben. Maar je moet wél bereid zijn om de vraag achter de vraag te horen. Alleen dan vind je de menselijke maat terug. En dat is waar echt leiderschap begint. Gebruik de E-norm voor enorme impact.
