Een Jumbo-puzzel

13 juni 2016

Hoe zien zes blinden een olifant? Kent u dat verhaal? In een
oud Indiase parabel onderzoeken zes blinden een olifant.
Ieder van hen voelt een verschillend stukje van het dier.
Ieder trekt zijn conclusie op basis van wat hij zelf voelt.
Ieder heeft gelijk en toch, het zal niemand verbazen,
verschillen hun conclusies. Een olifant bij zijn slurf pakken,
geeft namelijk een ander beeld dan wanneer je hem bij
zijn staart hebt. Zijn oren betasten leidt tot andere
conclusies dan kennismaken met zijn slagtanden of poten.
Elke blinde onderzoeker heeft gelijk over zijn eigen stukje
olifant, maar om de héle olifant te zien, is meer nodig.
Daarvoor moeten ze hun waarnemingen samenbrengen
en samen conclusies trekken. Dat is de wijze raad die in
dit oude verhaal verscholen ligt; je moet samen kijken,
om een groter geheel te zien.

Ik moest aan dit verhaal denken tijdens een verkenning over duurzaamheid in de melkveehouderij. In opdracht van de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij hebben we kansen in beeld gebracht voor een integrale duurzaamheidstool. Een tool die zicht geeft wat er op het melkveebedrijf aan duurzaamheid gebeurt; voor de veehouders zelf, maar ook voor de partijen om de melkveehouder heen.

Om dit te kunnen doen moet je eerst weten wat duurzaamheid inhoudt. Voor de partijen van de UDV zijn dat 15 duurzaamheidambities. Deze 15 ambities schetsen samen het lange termijn streefbeeld dat bedrijven en ketens in de veehouderij continuïteit moet bieden.  Echte duurzaamheid vraagt om aandacht voor diergezondheid én klimaat, voor bodemkwaliteit én rentabiliteit, voor lokale verbinding én innovatiekracht. Duurzaamheid is eigenlijk één grote olifant, die door verschillende mensen wordt bekeken.

Dat was ook onze eerste conclusie. Overheden, zuivelbedrijven en banken hebben elk geborgde informatie over duurzaamheid op het melkveebedrijf, die niet bekend is bij anderen. Iedereen om het veehouderij bedrijf heen ziet een ánder stukje van het geheel. Iedere partij stelt vragen/eisen over de aspecten die voor hen van belang zijn. Eigenlijk zien we daarbij heel weinig overlap. Pas wanneer je alle puzzelstukjes per bedrijf samenbrengt, worden de contouren van de hele olifant zichtbaar.

Onze tweede conclusie was dat er maar één plek is, waar die puzzel écht gelegd kan worden. Dat is op tafel bij de boer zelf. De veehouder is eigenaar van alle stukjes informatie. De veehouder is ook diegene die nog veel ontbrekende stukjes in handen heeft. Want op eigenlijk elk melkbedrijf gebeurt namelijk meer aan de 15 ambities dan alle omliggende partijen weten.

Willen we de hele olifant van duurzaamheid zichtbaar maken, dan zouden partijen moeten beginnen om de veehouder al zijn puzzelstukjes te geven.  Hij is uiteindelijk diegene die –al dan niet met hulp van derden- de stukjes van de puzzel aan elkaar kan plakken, en eventuele gaten kan aanvullen. De veehouder is vervolgens diegene die zelf kan bepalen hoe en aan wie hij de het hele plaatje wil laten zien. Want zeg nou zelf: als je zo’n Jumbo-puzzel van 1500 stukjes hebt gelegd, wil je dat graag aan anderen laten zien. Want: samen kijken = alles zien.

Deel dit bericht