Goed Geregeld?
De belangrijkste klaagmuur van ondernemers? Regels. De oceaan aan wetten en regelingen die constant veranderen. Een woud van regels waarin ze door de (dwars)bomen het bos niet meer zien. Dat terwijl (tuinbouw)ondernemers de draagmuur vormen van de economie.
Mijn stelling: Regels leiden tot Regels. Ze maken hersendood en hartenloos.
Tuurlijk, regels zijn nodig. Keihard nodig. Zonder wetten, regels en kaders wordt het een Janboel. Maar de vraag is of we het niet simpeler, eenvoudiger, effectiever kunnen maken. Niet in-gewikkeld maar ont-wikkeld.
Twee onderzoekers-economen Selwyn Moons en Sander van Veldhuizen (PWC) kwamen deze zomer met een interessante coming out: de 160 Uitvoeringsorganisaties (vb DUO, NVWA, RDW TNO, CBR, DNB, AFM UWV) die Nederland rijk zijn, moeten met 2,5 keer zoveel regels en wetten werken als 20 jaar geleden!
Gevolg; een uitdijend ambtenarenapparaat dat en passant steeds minder productief is. De boosdoener hier? Hoe kan het anders: de regeldruk!
Tussen 2005 en 2023 steeg het aantal ambtenaren van ruim 108.000 naar 146.000, waarbij de productiviteit tussen 2015 en 2022 met 14 procent achter bleef vergeleken met de productiviteit bij ondernemers.
Het totaal aan wetten en regels nam met 147% toe, het aantal uitzonderingen met 88%. Oja, er zijn sinds Rutte wel 43% minder wetten geschreven, maar het aantal uitbreidingen op bestaande wetgeving (lees uitzonderingen) is toegenomen met 455%. En dat is nu precies waar het mis gaat in Nederland.
De Juridificering van beleid. We maken (inferieur) beleid. Daar wordt dan over geprocedeerd (denk MOB, Vollenbroek), en dan komen er uitzonderingen waardoor niet de wetgever maar de rechter bepaalt wat wel en niet mag. Waardoor er weer uitbreidingen ontstaan.
Een vicieuze cirkel. De PWCérs pleiten ervoor om de opeenstapeling te beperken, en het gehele systeem grondig te herzien. ,,Daar is politieke moed voor nodig anders hebben we in 2045 weer een verdubbeling.’’ Daarmee prijzen we onszelf volledig uit de markt.
Daarom pleit ik voor een nieuw ZORRO ministerie ZORRO? Ja. ZORRO: Zoek Onnodige Regels, Ruim ze Op. Zoals Zorro (voor de GEN Xérs bekend), stond voor zijn haarscherpe sabelsnelheid en onbaatzuchtig handelen, zo zouden we ook door de regels moeten gaan. Waarbij er 1 extra regel moet worden toegepast op alle regels: voor elke regel of uitzondering op de regel die ontstaat moeten er twee regels verdwijnen.
Een advies voor alle politieke partijen die nu aan het schrijven zijn aan hun uitvoerige 100den pagina’s verkiezingsprogramma: ga uit van minder regels dus ont-regelen. Controleer en handhaaf. Maar ga ook uit van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Een Bregmannetje: de meeste mensen deugen. Please maak van jouw verkiezingsprogramma een overzichtelijk 10 punten plan van en laat dat wel doorrekenen. Denk daarbij aan de Zorro-Deal. Immers, regels leiden tot regels. Ze maken hersendood en hartenloos.
Een keertje sparren?
