Mondialisering of Optimalisering?

22 juni 2019

Waar denk jij aan bij de toekomst van AgriFoodKetens?  Welke impact heeft de transformatie van het voedselsysteem en hoe spelen we hierop in met technologie?  Tijdens de HAS-terclass op 11 juni 2019 in de Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch daagden drie lectoren Pierre van Hedel, Theo Thewessen en Roger Engelberts onder leiding van dagvoorzitter Theo Verbruggen de genodigden uit om een dialoog aan te gaan.  

De dialoog was het begin van het afscheid van de drie lectoren. Roger nam na zes jaar afscheid van zijn lectorraad Coöperatief en Co-Creatief ondernemerschap aan de HAS Hogeschool.  Zes jaar: 180 studenten en 1500 co-creatieve uren, dat zijn veel co-creaties geweest. Maar, hoe doen we dat nu eigenlijk die transformatie van de voedselsystemen? Gebruiken we hiervoor data, of onze onderbuikgevoelens?  De drie lectoren en experts geven antwoord.

Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren 
Pierre maakt al snel zijn statement duidelijk: “Samen werken, samendoen! Alleen zo komen we er. Nu én in de toekomst. Klein, groot, Zuid, Noord, arm of rijk? Denk groot, combineer vraagstukken en koppel netwerken”.  Waarop Roger vervolgt: “Het recept voor succesvolle co-creatie is a) Het vermogen om nieuwe Alliantievaardigheden te ontwikkelen b) het kunnen doorbreken van Systemen en Structuren en c) het creëren van een Klimaat of Kultuur voor ondernemerschap. Oftewel ASK4Co-Creatie.’’ Theo verbindt en sluit af met: “Data is voor de transformatie een belangrijk onderdeel. Maar eigenlijk praten we niet over transformatie maar over digitalisering. Data zorgt voor specifieke informatie waardoor boeren sneller en eenvoudiger problemen op kunnen lossen.”

Kennis, houding en gedrag zijn drie aspecten waarop deze lectoren elkaar aanvullen. Het mooiste daarvan is hun samenkomst, namelijk: netwerken, net werken of net-werken. Breng mensen samen, werk aan cross-overs, verbindt landen, digitaliseer, breng sectoren samen bij diverse vraagstukken en verbindt elkaars werelden. Deze drie mannen zijn allesbehalve stoffige bolletjes wol, ze hebben een geweldige trui aan netwerk weten te breien. Zij hebben lef om te veranderen, door te breken, te vernieuwen en te inspireren, én dat doen ze!

Data is zo 1850
Ketentransparantie is nu heel eenvoudig mogelijk voor kleine bedrijven, net zoals kleine boeren meer profiteren van digitalisering en individualisering wat leidt tot korte ketens. Doorbreken we hiermee het hele systeem? De allerbelangrijkste vraag is: streven we momenteel naar een mondiale landbouw of een optimale landbouw? Eerst zullen de grote ketens moeten zorgen voor transparantie, voordat het systeem doorbroken kan worden. Uiteindelijk begint het bij de afzet, voor iedereen.

Is data zo 1850? Dat geloof ik niet, maar soms mogen we echt wel terugdenken aan hoe we het vroeger deden, we hoeven het wiel niet altijd opnieuw uit te vinden. Een voorbeeld hiervan is Josse Haarhuis. Met Pig Me bestiert hij een decentrale vraaggestuurde varkenshouderij. Josse speelt in op vraag en aanbod door het vlees pas aan te bieden na bestelling. Josse maakt nieuwe Allianties: zijn hulpboeren zijn burgers en buitenlui die voor hem als vrijwilliger optreden. Zijn kraamkamer vormt letterlijk een Utrechtse kinderboerderij. Waar normaal gesproken de kinderboerderij het lastig vond uit te leggen waar de biggetjes naar toe gaan is Josse de oplossing. Deze oud Topklasser van HAS Hogeschool doorbreekt structuren; hij is een van de trekkers van mobiel slachten. ,,Als mijn varkens nooit muren hebben gezien, wil ik niet dat mijn varkens eindigen tussen muren.’’ En Josse creert een Kultuur of Klimaat voor ondernemerschap. Hij begint bij de afzet. Zijn varkens worden pas geslacht als ze verkocht worden aan… topchefs in de Randstad à bijna 1.000,- euro inclusief BTW. Deze kleine boer is eigenlijk een decentrale keten want hij heeft zijn 150 varkens verspreid over 10 ‘boerderijen’. Als we af en toe terug kijken naar vroeger in combinatie met de technologieën van nu kunnen we streven naar een beter en efficiënter voedselsysteem.

Heb attitude
Vol trots zitten de Topklassers van Roger op het podium. “We hebben geen innovaties nodig, maar innovators”, aldus Roger Engelberts. Je kunt van alles leren op HAS Hogeschool, maar het belangrijkste is: attitude. “Het allerbeste wat je kan worden op de HAS, is jezelf.” Jezelf én nieuwsgierig. Kus de Pippi’s wakker in de hoofden van studenten. ,,Wow, ik heb dit nog nooit gedaan, maar ik weet zeker dat ik het kan.  Droom en durf, zo kleur jij jouw toekomst!”

Ondernemen smaakt naar meer
In de avond stonden 20 toppers van ondernemers uit de TopKlas in the spotlights. Samen met o.a. Roger hebben zij maanden gewerkt aan een bedrijfsvideo’s over hun startende onderneming. Op deze door de TopKlassers georganiseerde avond werden de video’s gepresenteerd aan een jury bestaande uit ondernemers, film professionals en onderwijs .

Jong talent heeft de toekomst en wat voor een talent: duurzame verpakkingen, een gezond ontbijt, plantaardig (worsten)broodje, paardencoach, landbouwspecialist, duurzame veehouder, rabarberbier een veranderingsreis van het voedselsysteem en nog meer. De 20 verschillende producten en diensten hadden één overeenkomst: passie en liefde voor het product en ZIN om te ondernemen. Voor hen is ondernemen geen werkwoord, geen organisatie, maar een organisme, ze leven ervoor.

De avond werd afgesloten met een inspirerende keynote van Marc Lammers: van goed naar GOUD. Een passievol verhaal over zijn ondernemers-route naar succes met vallen en opstaan, leiderschap, samenwerken en grenzen verleggen. ‘’Ga niet alleen op zoek naar hoe je jouw zwakke punten kunt verbeteren. Nee, doe wat je wél kan en versterk je sterke punten. Waar ligt jouw kracht?’’

Door Annet Kersten en Froukje Kooter.



Bekijk de aftermovie van deze avond en het verhaal van Roger hier.

Deel dit bericht